Ryszard Rumianek urodził się 7 listopada 1947 r. w Warszawie. W 1966 roku rozpoczął studia w Wyższym Metropolitalnym Seminarium Duchowym w Warszawie. Święcenia kapłańskie przyjął w 1972 r. z rąk kardynała Stefana Wyszyńskiego. Swoją pierwszą pracę duszpasterską rozpoczął w Parafii pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Konstancinie.

Następnie studiował na Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie, uczelni wyższej, która przekształciła się później w Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego. Edukację kontynuował w Papieskim Instytucie Biblijnym w Rzymie, gdzie zdobył tytuł licencjata nauk biblijnych. Następnie studiował w Jerozolimie w Studium Biblicum Franciscanum. Przeniósł się powrotem do Rzymu, gdzie w 1979 r. obronił doktorat z teologii na Uniwersytecie Gregoriańskim w Rzymie.

Zobacz też: Katastrofa w Smoleńsku

Z tytułem doktora w 1990 r. powrócił do kraju i przez wiele lat był Wicerektorem Metropolitalnego Seminarium Duchownego w Warszawie, a później Ekonomem Archidiecezji Warszawskiej.
W 1995 r. uzyskał stopień naukowy doktora habilitowanego w na podstawie rozprawy Motyw miłości cudzołożnej w Ez 16 i 23.

Od 1998 r. pełnił funkcję profesora na Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie. Był członkiem specjalnej Komisji Prymasowskiej, której zadaniem było przygotowanie do przekształcenia ATK w Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego (UKSW).

W 2002 r. prezydent RP Aleksander Kwaśniewski nadał mu tytuł profesora. Od 2003 r. był Prorektorem na UKSW, a od 1 września 2005 r. Rektorem. W 2008 r. rozpoczął drugą kadencję Rektora.